سطلهای پلاستیکی از کاربردیترین وسایل در زندگی روزمره، صنایع مختلف، کشاورزی، خانگی و تجاری به شمار میروند. این وسایل به دلیل وزن سبک، دوام قابل قبول، و تنوع در شکل و اندازه، در بسیاری از زمینهها مورد استفاده قرار میگیرند. اما یکی از دغدغههای مهم کاربران، حفظ و افزایش عمر مفید این سطلها است. در این نوشته به طور مفصل و کاربردی به بررسی نکات افزایش عمر سطل پلاستیکی خواهیم پرداخت.
جنس سطل پلاستیکی:
سطلهای پلاستیکی معمولاً از انواع مختلف پلاستیکها ساخته میشوند که هر کدام ویژگیهای خاصی دارند:
الف- پلی اتیلن (PE): رایجترین جنس تولید سطل، مقاومت بالا در برابر ضربه و مواد شیمیایی دارد، سبک است و در دو نوع HDPE (پلی اتیلن با چگالی بالا) و LDPE (پلی اتیلن با چگالی پایین) تولید میشود. HDPE نسبت به LDPE دوام و استحکام بیشتری دارد.
ب- پلی پروپیلن (PP): مقاومت خوب در برابر حرارت و سایش، مناسب برای کاربردهای خوراکی و صنعتی.
ج- پلی وینیل کلراید (PVC): گاهی برای سطلهایی که نیاز به سختی بالا و مقاومت شیمیایی دارند استفاده میشود.
د- پلی استایرن (PS): بیشتر برای سطلهای سبک و کم مقاومت کاربرد دارد.
انواع سطل پلاستیکی:
الف- سطل پلاستیکی نقلی/کوچک: مناسب مصارف خانگی، نگهداری زباله، ظروف آشپزخانه.
ب- سطلهای صنعتی: با ظرفیتهای بالا (20 لیتر، 30 لیتر، 50 لیتر و بیشتر) در صنایع مختلف استفاده میشوند.
ج- سطلهای مخصوص مواد شیمیایی: انواع مقاوم به خورندگی و مواد اسیدی یا پایهای.
د- سطلهای فانتزی یا تزئینی: برای مصارف خاص مانند بازیافت یا نگهداری محصولات.
کاربردهای مختلف سطل پلاستیکی:
الف- استفاده خانگی (نگهداری مواد، آشپزی، جمع آوری زباله)
ب- کاربردهای کشاورزی (نگهداری کود، آبپاشی)
ج- صنایع و کارخانجات (حمل مواد اولیه، نگهداری محصولات)
د- مصارف بهداشتی و پزشکی (ضد عفونی، جمعآوری پسماند)
ه- نگهداری مواد غذایی (با نوع پلاستیک مناسب)
برای افزایش عمر مفید هر کالایی، ابتدا باید عوامل مخرب را شناخت. در مورد سطلهای پلاستیکی نیز عوامل متعددی موجب کاهش عمر آنها میشوند:
– نور خورشید و اشعه ماوراءبنفش (UV): تابش مستقیم نور خورشید باعث تخریب ساختار مولکولی پلاستیک و شکنندگی آن میشود.
– قرارگیری در معرض دماهای بسیار بالا یا پایین: حرارت زیاد پلاستیک را نرم و变形 میکند و سرمای شدید باعث شکستگی و ترک خوردگی میشود.
– مواد شیمیایی خورنده: تماس با برخی از مواد اسیدی، قلیایی یا حلالهای قوی میتواند موجب تجزیه و تضعیف پلاستیک شود.
– ضربه و فشار مکانیکی: سقوط یا برخورد خشونت آمیز سطل باعث ایجاد ترک، شکستگی و ساییدگی میشود.
– نگهداری نامناسب: انباشته شدن سطلها بدون نظم، نگهداری در محلهای مرطوب یا روی زمینهای ناصاف باعث آسیب به بدنه و دستهها میگردد.
– کاربرد ناصحیح: استفاده بیش از ظرفیت یا برای مصارفی که سطل برای آن طراحی نشده است (مانند حمل مواد سنگین یا داغ) باعث کاهش دوام آن میشود.
– جلوگیری از تابش مستقیم نور خورشید: سطلها را در سایه یا مکانهای سرپوشیده نگه دارید.
– اجتناب از دمای بیش از حد: سعی کنید سطلها در دمای متعادل و مطلوب نگهداری شوند؛ نه در هوای بسیار گرم و نه در سرما.
– اجتناب از برخورد ضربه شدید: هنگام حمل و نقل با دقت عمل کنید تا از ضربههای ناگهانی و سقوط جلوگیری شود.
– شستشو و خشک کردن مرتب: برای جلوگیری از تجمع آلودگی و مواد شیمیایی مخرب، سطلها را تمیز نگه دارید.
– استفاده از پایه یا مکان مناسب: سطلها را روی سطوح صاف و خشک قرار دهید و از نگهداری روی زمینهای ناصاف خودداری کنید.
– عدم انباشت غیرمنظم: سطلها را با نظم روی یکدیگر انبار کنید به گونهای که فشار مستقیم به بدنه یا دسته وارد نکند.
– رعایت ظرفیت وزنی: همیشه مطابق با مشخصات سطل از آن استفاده کنید و از بارگیری بیش از حد خودداری نمایید.
– عدم نگهداری مواد داغ: اگرچه برخی سطلها مقاوم به دما هستند، ولی احتیاط کنید و از نگهداری مواد با دمای بالا در آنها خودداری کنید تا بدنه پلاستیک تغییر شکل ندهد.
– انتخاب سطل مناسب با نوع ماده: برای حمل یا نگهداری مواد شیمیایی یا خورنده حتما از سطلهای مخصوص با مقاومت شیمیایی بالا استفاده نمایید.
– استفاده از درب مناسب: در صورت وجود، از دربهای فیت و سالم استفاده کنید تا از نفوذ گرد و غبار، حشرات و رطوبت جلوگیری شود.
– حمل و جابجایی صحیح: سطل را از دسته آن بلند کنید و از کشیدن یا هل دادن روی زمین که به بدنه آسیب میزند، پرهیز کنید.
– عدم تماس با اجسام تیز و برنده: هنگام جابجایی یا انبارش، مراقب باشید سطل توسط ابزارهای تیز یا سطوح خشن آسیب نبیند.
– اجتناب از ضربه و سقوط: هنگام حمل و نقل، از افتادن و ضربه خوردن سطل جلوگیری شود.
– تقویت دسته و لبهها: در صورت امکان، هنگام خرید سطلهایی با دسته و لبه تقویت شده انتخاب کنید؛ برخی سطلها برای تحمل فشار بیشتر طراحی شدهاند.
– دوری از دماهای ناگهانی: هنگام حرکت از محیط سرد به گرم یا بالعکس، تغییرات دمای شدید میتواند موجب ترک شود.
– استفاده از محلولهای تقویتی: بعضی مواد افزودنی یا ضد شکنندگی برای پلاستیک وجود دارد؛ اگر امکان استفاده دارد، میتوان برای نگهداری بلندمدت بهره برد.
الف. روشهای تمیزکاری
– شستشو با آب و صابون: بهترین روش تمیز کردن روزانه یا دورهای، استفاده از آب گرم به همراه مایع شوینده ملایم است.
– استفاده از برس نرم: برای تمیز کردن داخل و اطراف سطل با دوام جنس پلاستیک بهتر است برس یا اسفنج نرم استفاده شود.
– اجتناب از شویندههای خورنده: از بهکار بردن شویندههای قوی و اسیدی که ممکن است پلاستیک را خراب کند اجتناب کنید.
ب. روشهای ضدعفونی
– محلول آب و سفیدکننده (وایتکس) رقیقشده: مخلوط ۱۰ درصد سفیدکننده با آب میتواند باکتریها و میکروبها را از بین ببرد.
– استفاده از محلولهای الکلی: محلولهای الکل ۷۰ درصد برای ضدعفونی سطح سطل مناسب هستند.
– خشک کردن کامل: پس از شستشو و ضدعفونی، حتما سطل را در معرض هوا خشک کنید تا رطوبت باقیمانده موجب رشد قارچ یا باکتری نشود.
– استفاده از سایبان یا مکان سرپوشیده: برای جلوگیری از تابش مستقیم نور خورشید که باعث تخریب پلاستیک میشود، سطلها را در مکانهایی مانند انبار، زیر سایبان یا داخل ساختمان نگه دارید.
– پوشاندن با کاورهای ضد UV: در صورت نگهداری در فضای باز، میتوان از کاورهای مقاوم به اشعه UV استفاده کرد.
– استفاده از رنگهای مقاوم: سطلهایی با رنگهای تیره و مقاوم نسبت به سطلهای رنگ روشن، در برابر نور خورشید مقاومت بیشتری دارند.
– تغییر محل نگهداری متناوب: اگر امکان دارد سطلهایی که به صورت دائمی در معرض نور هستند را گهگاه جابجا کنید.
– نظمدهی در انبارش: سطلها را به صورت مرتب و با توجه به ابعاد روی هم قرار دهید تا فشار نابرابر به بدنه وارد نشود.
– اجتناب از انباشت بیش از حد: بیش از حد زیاد روی هم گذاشتن باعث وارد شدن فشار زیاد به سطلهای پایینی میشود که ممکن است باعث تغییر شکل یا ترک شود.
– نگهداری در محیط خشک: رطوبت زیاد موجب رشد کپک یا تخریب برخی پلاستیکها میگردد.
– اجتناب از نگهداری در محیطهای شیمیایی: قرار دادن سطلها کنار مواد خورنده یا گازهای آسیبزننده خودداری شود.
– دمای بالا: باعث نرم شدن و تغییر شکل پلاستیک میشود، ممکن است در برخی موارد موجب ذوب شدن جزئی یا تغییر رنگ گردد.
– دمای پایین: موجب ترک خوردگی و شکستگی میشود، به خصوص اگر پلاستیک کیفیت پایین داشته باشد.
– تغییرات ناگهانی دما: تغییر سریع از سرما به گرما یا بالعکس باعث تنش حرارتی در مولکولهای پلیمر شده و موجب ترک خوردگی میشود.
– راهکارها: نگهداری سطلها در دمای معتدل و ثبات دما، جلوگیری از قرار دادن مواد داغ یا سرد در آن.
– بررسی نوع پلاستیک: سطلهایی از جنس HDPE و PP مقاومت و عمر بیشتری دارند.
– برند معتبر: خرید از تولیدکنندگان شناخته شده که استانداردهای کیفی را رعایت میکنند.
– مشاهده نشان استاندارد: سطلهایی که دارای نشان استاندارد ملی یا بینالمللی مثل ISO هستند.
– بررسی ضخامت و استحکام: ضخامت مناسب بدنه و کیفیت دسته و لبهها معیارهای مهم هستند.
– بستهبندی و ضمانت: اطمینان از وجود گارانتی و بستهبندی مناسب.
– انتخاب سایز مناسب: متناسب با نیاز و کاربرد، نه بیشتر و نه کمتر.
– استفاده مجزا برای مواد مختلف: برای نگهداری مواد غذایی، مواد شیمیایی و زبالههای پزشکی از سطلهای جداگانه استفاده کنید.
– ضدعفونی مرتب: برای جلوگیری از آلودگیهای میکروبی و شیوع بیماری.
– اجتناب از استفاده مجدد برای مواد خوراکی: اگر سطل برای مواد شیمیایی یا غیرخوراکی استفاده شده نباید مجدداً برای مواد غذایی مصرف شود.
– برچسبگذاری: سطلهایی که برای مواد خاص استفاده میشوند برچسبگذاری شده باشند تا جلوی اشتباهات گرفته شود.
– بازرسی دورهای: هر چند وقت یک بار سطلها را از نظر ترک، شکستگی و آلودگی کنترل کنید و سطلهای فرسوده را تعویض نمایید.
سطلهای پلاستیکی یکی از ابزارهای پرکاربرد و ضروری در زندگی روزمره و صنایع به شمار میآیند. عمر مفید این سطلها به عوامل متعددی بستگی دارد که شناخت این عوامل، رعایت نکات نگهداری و استفاده صحیح از آنها میتواند به طرز قابل توجهی زمان کاربردشان را افزایش دهد. به طور خلاصه:
– همواره از جنس و کیفیت سطل آگاه باشید و سطل مناسب با کاربرد خود را انتخاب کنید.
– سطلها را از شرایط آسیبزا مانند نور مستقیم خورشید، دماهای شدید و تماس با مواد خورنده حفظ کنید.
– نکات بهداشتی مانند تمیز کردن و ضدعفونی را به صورت دورهای انجام دهید.
– از استفاده نادرست و بارگیری بیش از حد اجتناب کنید.
– سطلهای فرسوده یا آسیبدیده را تعویض نمایید تا خطرات ایمنی کاهش یابد.
با رعایت این موارد، میتوانید علاوه بر محافظت از محیط زیست با کاهش آشغالهای پلاستیکی، هزینههای جایگزینی مکرر را نیز کاهش دهید و از کارایی بالاتر این ابزارهای کاربردی بهره مند شوید.
یزد پلاست تولید کننده سطل پلاستیکی ، سطل صنعتی ، سطل رنگ
