تولید سطل سیب یکی از مراحل مهم در زنجیره تأمین کشاورزی به خصوص در صنعت برداشت و بستهبندی میوهها است. این سطلها باید ضمن داشتن ویژگیهای فنی و کیفی مناسب، از نظر هزینه تولید نیز بهینه باشند تا بتوانند بهصورت گسترده و با کیفیت در اختیار کشاورزان قرار گیرند. در این متن به صورت مفصل به فرآیند تولید سطل سیب پلاستیکی، مواد اولیه، روشهای ساخت، ماشینآلات مورد استفاده، کنترل کیفیت و نکات مهم در طراحی پرداخته میشود.
– حفاظت از محصول: جلوگیری از آسیب و لهشدن سیبها هنگام برداشت و انتقال.
– سهولت حمل و نقل: کاهش وزن کلی هنگام حمل و نقل به بازار یا سردخانه.
– توزیع مناسب وزن و حجم: طراحی استاندارد که توزیع بار را بهینه میکند.
– قابلیت شستشو و استفاده چندباره: کاهش هزینههای مرتبط با بستهبندی و حمل.
– دوام کافی: تابآوری در برابر ضربات و شرایط محیطی مختلف.
2.1 انواع پلاستیکهای مورد استفاده
– پلی پروپیلن (PP): پرمصرفترین نوع برای سطلهای میوه به دلیل مقاومت مکانیکی بالا، سبک بودن و مقاومت در برابر شرایط محیطی.
– پلی اتیلن (PE): شامل پلی اتیلن سنگین (HDPE) و پلی اتیلن سبک (LDPE) که HDPE بیشتر برای تولید سطلهای مقاوم کاربرد دارد.
– ترموپلاستیکهای دیگر: گاهی برای کاربردهای خاص از ترکیبات دیگر نیز استفاده میشود، اما رایجترین PP و HDPE هستند.
2.2 خصوصیات مورد نیاز مواد اولیه
– مقاومت بالا در برابر ضربه و فشار
– مقاومت نسبت به اشعه UV برای سطلهایی که در فضای باز استفاده میشوند
– سبک بودن
– غیر سمی و مطابق با استانداردهای بهداشتی
– قابلیت تزریق و قالبگیری مطلوب
3.1 آمادهسازی مواد اولیه
– مواد پلیمری به صورت گرانول وارد دستگاه میشود.
– افزودنیهای لازم مانند ضد UV، رنگدانهها، و تثبیتکنندههای حرارتی به گرانولها افزوده میشود.
– این ترکیب به صورت کامل به هم زده و مخلوط میشود تا یکنواختی رنگ و خواص حاصل شود.
3.2 قالبگیری تزریقی (Injection Molding)
– رایجترین روش تولید سطلهای پلاستیکی با کیفیت بالا.
– گرانول وارد بخش گرمکن شده و به صورت مایع درآمده و به فشار بالا به داخل قالب تزریق میشود.
– قالبهایی از جنس فولاد با دقت بالا ساخته شده است تا ابعاد دقیق سطل حفظ شود.
– پس از خنک شدن، قالب باز میشود و سطل از قالب خارج میشود.
– در این روش امکان تولید قطعات با جزئیات ظریف و ضخامت متناسب وجود دارد.
3.3 قالبگیری به روش دمش (Blow Molding)
– این روش بیشتر برای تولید ظروف توخالی با دیواره نازک کاربرد دارد.
– پلاستیک مذاب به صورت لولهای شکل وارد قالب دمش میشود.
– سپس هوای فشرده داخل قالب دمیده شده و پلاستیک به سمت فضای قالب حرکت میکند و شکل سطل را میگیرد.
– برای سطلهای سبک و حجم بالا کاربرد دارد ولی دقت ابعادی کمتری نسبت به تزریق دارد.
3.4 قالبگیری چرخشی (Rotational Molding)
– هزینه تولید بالا و زمان فرآیند طولانیتر اما برای تولید سطلهای بزرگ و مخصوص.
– پلاستیک به صورت پودر داخل قالب ریخته شده و قالب در دو محور میچرخد تا حرارت کل سطح قالب را بپوشاند و پلاستیک ذوب شده و دیوارهها را شکل دهد.
– قالب باید دارای کانالهای جریان حرارتی مناسب برای خنک شدن سریع و یکنواخت باشد.
– طراحی قالب باید طوری باشد که امکان بیرون آوردن آسان قطعه بعد از شکلگیری وجود داشته باشد.
– ابعاد سطل باید دقیق و منطبق با استانداردهای کشاورزی باشد.
– قالب باید مقاوم در برابر سایش و حرارت باشد تا عمر بالایی داشته باشد.
– قالبهای چند حفرهای برای تولید چند سطل همزمان به افزایش بهرهوری کمک میکنند.
– دستگاه تزریق پلاستیک: شامل بخش تغذیه، گرمکن، پیستون تزریق و قالب
– پرسهای دمش (Blow Molding Machines)
– ماشینآلات آسیاب و خردکننده: برای بازیافت ضایعات
– خشککنهای گرانول
– دستگاههای چاپ و برچسبزنی (در صورت نیاز)
– دستگاههای آزمایش کیفیت
– کنترل ابعاد: با ابزارهای دقیق مانند کولیس و vernier بررسی ابعاد قالبگیری شده
– آزمون استحکام مکانیکی: تست ضربه، پیچش و فشار برای ارزیابی دوام
– آزمون وزن: وزن سطل باید مطابق استاندارد باشد
– آزمون مواد اولیه: بررسی درصد خلوص، افزودنیها و استحکام حرارتی
– آزمون ایمنی و بهداشت: اطمینان از فاقد بودن مواد سمی و سازگار بودن با مواد غذایی
– بازرسی ظاهری: وجود هرگونه نقص ظاهری مثل حباب، ترک یا تغییر رنگ کنترل میشود.
– ضخامت دیواره
ضخامت دیواره سطل باید به گونهای انتخاب شود که وزن آن سبک باشد. تا حمل و نقل سادهتر شود، اما در عین حال مقاومت لازم در برابر فشار و ضربه را داشته باشد تا هنگام پر شدن با سیب یا انبارداری دچار آسیب نشود.
– طراحی دسته
دسته سطل باید طراحی ارگونومیک داشته باشد تا هنگام حمل راحت و بدون خستگی باشد. همچنین باید از جنسی مقاوم ساخته شود تا تحمل وزن سطل پر از میوه را داشته باشد. و در طول زمان دچار شکستگی یا افت کیفیت نشود.
– سوراخهای تهویه
وجود سوراخهای مناسب در بدنه یا کف سطل ضروری است. تا هوای داخل سطل جریان داشته باشد. این جریان هوا موجب کاهش رطوبت و جلوگیری از فساد و کپکزدگی سیبها میشود.
– رنگدهی
استفاده از رنگهای مقاوم به اشعه UV باعث میشود سطلها در فضای باز و زیر نور خورشید دچار تغییر رنگ یا آسیب نشوند. و دوام بیشتری داشته باشند.
– قابلیت تاشدن یا روی هم قرار گرفتن
این ویژگی به کاهش حجم سطلها هنگام انبارداری و حمل و نقل کمک میکند. و باعث میشود فضای کمتری اشغال شود و هزینهها کاهش یابد. همچنین مدیریت آنها آسانتر خواهد بود.
پس از اتمام مراحل قالبگیری و تولید سطلهای برداشت سیب. چندین مرحله مهم انجام میشود. تا محصول نهایی قابل استفاده. با کیفیت و آماده عرضه به بازار باشد. این مراحل به شرح زیر است:
– برش اضافات قالبگیری
در این مرحله. قطعات اضافی و ناصافیهای سطحی که در فرآیند قالبگیری به وجود آمدهاند. به دقت برداشته میشوند. این کار معمولاً با استفاده از ابزارهای مخصوص انجام میشود. تا سطح سطل صاف و یکدست شده و هیچگونه برجستگی یا لبه تیز باقی نماند. این مرحله باعث افزایش ایمنی استفادهکننده و همچنین ظاهر بهتر محصول میشود.
– شستشو و خشککردن
پس از اصلاح ناصافیها، سطلها به منظور حذف هرگونه گرد و غبار. روغنهای باقیمانده یا ذرات ناخواسته. به طور کامل شسته میشوند. سپس در محیطی تمیز و با تجهیزات مناسب کاملاً خشک میگردند. تا رطوبتی باقی نماند که میتواند به فساد یا چسبیدن بستهبندی منجر شود. این مرحله نقش مهمی در حفظ بهداشت و کیفیت سطلها ایفا میکند.
– بستهبندی
سطلهای خشک و آماده در بستهبندیهای منظم و مرتب قرار میگیرند. بستهبندی اصولی از آسیبهای فیزیکی مانند ضربه، خراش و شکستگی در طول حملونقل جلوگیری میکند. همچنین بستهبندی نقش حفظ نظم و سهولت در انبارداری و توزیع را دارد.
– ذخیرهسازی
سطلهای بستهبندی شده در محیطهای مناسب نگهداری میشوند. این مکانها باید خشک، خنک و به دور از تابش مستقیم نور خورشید باشند. تا خواص مواد اولیه و کیفیت ظاهری سطلها حفظ شود. شرایط ذخیرهسازی مطلوب از تاب خوردن، تغییر رنگ یا تخریب مواد جلوگیری میکند. و به سلامت محصول کمک مینماید.
رعایت کامل این مراحل پس از تولید. تضمینکننده دوام، کیفیت و رضایت نهایی مصرفکنندگان از سطلهای برداشت سیب است.
– بازیافت ضایعات پلاستیکی تولید شده به صورت خرد شده و ورود مجدد به چرخه تولید
– استفاده از مواد اولیه قابل بازیافت جهت تولید
– کاهش استفاده از پلاستیکهای سنگین و طراحی بهینه برای کاهش مصرف مواد
تولید سطل سیب پلاستیکی نیازمند دانش فنی بالا. مواد اولیه مرغوب. طراحی دقیق قالب و ماشینآلات مناسب است. استفاده از فناوریهای بهروز مانند قالبگیری تزریقی با کیفیت بالا میتواند منجر به تولید محصولی بادوام. سبک. ارگونومیک و اقتصادی شود. که نیازهای کشاورزان و باغداران را به خوبی پاسخ دهد. همچنین کنترل کیفیت دقیق و رعایت استانداردهای بهداشتی در کنار توجه به محیط زیست از شاخصههای مهم در تولید موفق این محصول به شمار میرود.
یزد پلاست تولید کننده سطل پلاستیکی ، سطل صنعتی ، سطل رنگ
